Ý thay Iran tham dự World Cup? Đặc phái của Trump coi chuyện đùa là thật

Tác giả/Hàn Băng Sau khi khủng hoảng Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2, việc Iran có thể đến Mỹ tham dự World Cup vào tháng 6 hay không luôn là điểm nóng được truyền thông và người hâm mộ thế giới bàn tán. Trước đó, một số cổ động viên đã đề xuất: nếu Iran không thể tham dự World Cup, đội có thứ hạng cao nhất không vào World Cup – cụ thể là đội tuyển Ý – sẽ được thay thế. Đề xuất viển vông như vậy lúc đó chỉ được coi là một cách châm biếm. Nhưng không ngờ, chỉ 50 ngày trước khi World Cup khai mạc, lại có người coi đề nghị phi lý này là thật: ngày 22/4, Đặc phái về Các Đối tác Toàn cầu của Mỹ Zampoli trong cuộc phỏng vấn với Financial Times của Anh tuyên bố, ông đã đề nghị Tổng thống Trump và FIFA để Ý thay thế Iran tham dự World Cup.

Tin tức này làm cả thế giới sửng sốt. Thứ nhất, Liên đoàn bóng đá Iran vừa tuyên bố sẽ tham dự World Cup như dự kiến, và đã công bố danh sách sơ bộ 30 cầu thủ đội tuyển; ngày 20/4 đã bắt đầu tập trung chuẩn bị; Liên đoàn Iran còn lên kế hoạch hành trình đến Mỹ, và ít nhất một trận giao hữu tại Mỹ trước World Cup. Thứ hai, khi truyền thông và cổ động viên bàn về việc Iran không thể tham dự thì đội nào sẽ thay thế, họ chủ yếu cân nhắc lựa chọn theo "tính công bằng thủ tục": hoặc UAE (đội thua Iraq ở vòng play-off châu Á), hoặc tổ chức một trận đấu bổ sung giữa đội thua ở vòng play-off liên lục địa để chọn đội thay Iran. Người ta không bao giờ nghĩ đến Ý ở châu Âu xa xôi và đã thua ở vòng play-off châu Âu, đề xuất Ý thay thế chủ yếu là trêu đùa chứ không phải thảo luận nghiêm túc.

Nhưng Zampoli với vai trò đặc phái của chính phủ Mỹ thì khác, đề nghị của ông không chỉ là ý kiến cá nhân mà là một đề xuất chính trị nghiêm túc. Zampoli 56 tuổi sinh tại Milan, là người Mỹ gốc Ý, một nhân vật xã hội và đại lý người mẫu. Ông có quan hệ thân thiết với Tổng thống Trump; năm 1998, ông đã giới thiệu Melania Knauss với Trump, trở thành "người mai mối". Tháng 3 năm ngoái, ông được Trump bổ nhiệm làm Đặc phái về Các Đối tác Toàn cầu của Mỹ.

Zampoli nêu rõ động lực đề xuất: "Tôi là người Ý, nếu có thể nhìn đội tuyển áo lam xuất hiện tại World Cup tổ chức ở Mỹ, đó sẽ là giấc mơ của tôi. Họ có danh hiệu vô địch World Cup 4 lần, hoàn toàn đủ tư cách tham dự." Truyền thông Anh phân tích, động thái này của Zampoli là để xoa dịu căng thẳng giữa Trump và Thủ tướng Ý Meloni, hai người trước đó đã tranh cãi về lập trường của Mỹ và Israel trong chiến tranh với Iran.

Tuy nhiên, đề xuất phi lý và viển vông này không hoàn toàn không có khả năng được Trump quyết định. Hơn nữa, quy chế của FIFA không bao giờ quy định chi tiết nguyên tắc và thủ tục chọn đội thay thế nếu một đội không thể tham dự World Cup, chỉ có quy định lỏng "FIFA có thể quyết định thay thế hiệp hội thành viên liên quan bằng một hiệp hội khác", cho đề xuất phi lý này đủ không gian để thành hiện thực. Khi được hỏi về vấn đề này, Trump nói ông trước đó không nghĩ nhiều, "Đây là một câu hỏi thú vị, tôi sẽ suy nghĩ một chút."

Mặc dù Mỹ và Iran trong thời gian đàm phán, Iran vừa tuyên bố mở lại không phận, nhưng Mỹ đã yêu cầu công dân Mỹ ở Iran nhanh chóng rời đi, điều này được coi là dấu hiệu leo thang căng thẳng. Và Trump không bao giờ rút lại phát ngôn "không thể đảm bảo an toàn cá nhân cho đoàn Iran tại Mỹ". Chính phủ Iran cũng luôn khẳng định, không cho phép vận động viên Iran thi đấu ở nước đối đầu, bao gồm Mỹ. Những điều này nghĩa là Iran vẫn có khả năng không thể tham dự World Cup.

Bộ trưởng thể thao Ý Abodi thì biết "xấu hổ", nói đề xuất này đầu tiên không thể, thứ hai không hợp lý, "Tư cách World Cup phải được tạo ra trên sân cỏ." Nhưng huyền thoại Ý Zoff cho rằng tuy "phi đạo đức", nếu có cơ hội Ý cũng nên tận dụng. Marca tuyên bố FIFA từ chối đề xuất, L'Equipe cho rằng Infantino tuy là người Thụy Sĩ gốc Ý, sẽ giữ lập trường truyền thống chống UEFA, không tăng đội UEFA tham dự.

Nhưng truyền thông Âu-Mỹ đề cập đến Club World Cup năm ngoái, FIFA đã sử dụng "quyền lực tuyệt đối" quyết định đội tham dự, trao suất tham dự Club World Cup cho Inter Miami, chỉ để tăng sức hút giải đấu bằng Messi – theo quy định ban đầu, đội chủ nhà Club World Cup phải là LA Galaxy (vô địch MLS 2024), Inter Miami chỉ có danh hiệu vô địch khu vực Đông và vô địch mùa giải, không đủ tư cách tham dự. Nhưng dù thế nào, nếu FIFA thật sự làm điều ngược với lẽ phải về tư cách tham dự lần này, đó sẽ là scandal lớn nhất trong lịch sử World Cup.