Giải đấu J1 Ý tưởng Trăm Năm sẽ khai mạc vào ngày mai: Chuyển đổi sang mùa giải qua năm trong 4 tháng, mang lại những bài học gì?

Bài viết của Hàn Băng Ngày 6 tháng 2, giải đấu J1 “Ý tưởng Trăm Năm” – mùa giải chuyển tiếp trước khi J1 chuyển sang mùa giải qua năm chính thức bắt đầu, thời gian thi đấu chỉ kéo dài 4 tháng. J League thực hiện chế độ mùa giải qua năm nhằm đồng bộ hoàn toàn với các giải đấu châu Âu và AFC Champions League. Cửa sổ chuyển nhượng mùa hè diễn ra trước khi mùa giải bắt đầu thay vì giữa mùa, thuận lợi cho cầu thủ ra nước ngoài thi đấu; đồng thời cầu thủ cũng tránh được đợt nắng nóng tháng 7, giúp tập luyện trước mùa giải và tiến độ thi đấu đồng bộ với các giải châu Âu và AFC, giúp đội bóng và cầu thủ thể hiện phong độ tốt hơn.

Ngày 2 tháng 2, lễ khai mạc giải J1 “Ý tưởng Trăm Năm” được tổ chức tại Sân vận động Mitsubishi UFJ Financial (Sân vận động Quốc gia Tokyo), Chủ tịch J League, ông Nonomura Yoshi, đã phát biểu, và đội trưởng 20 đội bóng J1 cùng xuất hiện trên sân khấu.

Giải “Ý tưởng Trăm Năm” áp dụng thể thức chia khu vực Đông - Tây, với J1 (20 đội) và các giải J2/J3 (tổng cộng 40 đội) thi đấu theo khu vực riêng biệt.

20 đội J1 được chia thành hai khu vực Đông và Tây, mỗi khu vực 10 đội. Khu vực Đông gồm 10 đội thuộc vùng Kanto, gồm Kashima Antlers, Mito HollyHock, Urawa Red Diamonds, Ichihara Chiba, Kashiwa Reysol, FC Tokyo, Tokyo Verdy, Machida Zelvia, Kawasaki Frontale và Yokohama F. Marinos; khu vực Tây gồm 10 đội phía Tây vùng Kanto, gồm Shimizu S-Pulse, Nagoya Grampus, Kyoto Sanga, Gamba Osaka, Cerezo Osaka, Vissel Kobe, Fagiano Okayama, Sanfrecce Hiroshima, Avispa Fukuoka và V-Varen Nagasaki. Là mùa giải chuyển tiếp, giải J1 “Ý tưởng Trăm Năm” không có xuống hạng hay thăng hạng. Ngoài ra, để khích lệ các đội tham gia mùa giải chuyển tiếp, liên đoàn đã thực hiện những thay đổi lớn về thể thức và phần thưởng.

Giải đấu khu vực Đông và Tây diễn ra từ ngày 6 tháng 2 đến 24 tháng 5, mỗi khu vực 10 đội thi đấu vòng tròn hai lượt sân nhà và sân khách, tổng cộng 18 vòng. Thể thức loại bỏ kết quả hòa, nếu hòa sau thời gian thi đấu chính thức sẽ đá luân lưu để phân định thắng thua. Đội thắng được 2 điểm, đội thua được 1 điểm.

Vòng play-off diễn ra vào các ngày 30/31 tháng 5 và 6/7 tháng 6, các đội cùng thứ hạng ở hai khu vực sẽ thi đấu hai lượt sân nhà và sân khách để xác định thứ hạng cuối cùng. Đội đứng đầu khu vực Đông và Tây sẽ đối đầu để giành chức vô địch mùa giải chuyển tiếp, đội thắng sẽ giành quyền tham dự vòng chính thức AFC Champions League mùa 2026/27. Ngoài ra, ngày 13 tháng 6, giải J1 sẽ tổ chức trận đấu All-Star lần đầu tiên sau 17 năm.

Giải J1 thiết lập các khoản tiền thưởng hấp dẫn cho điểm số, chức vô địch và các khoản thưởng bổ sung, tổng quỹ thưởng lên đến 2,52 tỷ yên (khoảng 117 triệu nhân dân tệ), mỗi điểm thưởng 2 triệu yên (khoảng 88,7 nghìn nhân dân tệ). Tiền thưởng chức vô địch là 150 triệu yên (khoảng 6,65 triệu nhân dân tệ), á quân 60 triệu yên (khoảng 2,66 triệu nhân dân tệ), hạng ba 30 triệu yên (khoảng 1,33 triệu nhân dân tệ). Ngoài ra, tất cả các đội còn nhận thêm khoản thưởng gọi là “Quỹ tăng cường lý tưởng” dựa trên thứ hạng cuối cùng và mức độ phổ biến.

Các đội bóng ở vùng tuyết phía Bắc bị ảnh hưởng bởi tuyết rơi sẽ phải thi đấu liên tục trên sân khách ở phía Nam trong giai đoạn tuyết rơi. Tuy nhiên, giải J1 “Ý tưởng Trăm Năm” và mùa giải J1 2026/27 không có đội bóng vùng tuyết, ít nhất trong năm nay và mùa giải qua năm đầu tiên không tồn tại vấn đề này.

Tuy nhiên, tổng cộng 40 đội ở các giải J2/J3 có tới 12 đội thuộc “vùng tuyết”. Các giải J2/J3 được chia thành 4 nhóm nhỏ Đông (nhóm A, B) và Tây (nhóm A, B) thi đấu. 12 đội “vùng tuyết” phân bố trong 4 nhóm, mỗi nhóm không quá 4 đội. Giải J2/J3 “Ý tưởng Trăm Năm” năm nay và mùa giải qua năm 2026/27 sẽ kiểm nghiệm ảnh hưởng của khí hậu tuyết rơi đối với giải đấu theo thể thức mới, cũng như hiệu quả của các điều chỉnh lịch thi đấu và đầu tư vào cơ sở vật chất, điều kiện tập luyện chống gió tuyết.

Trước đây, các quốc gia Đông Nam Á như Thái Lan (2020), Việt Nam (2023), Malaysia, Singapore, Philippines (2024) đều chuyển sang mùa giải qua năm nhưng hình thức chuyển tiếp khác nhau. Mùa giải chuyển tiếp nửa đầu năm của Việt Nam có 14 đội thi đấu vòng tròn một lượt 13 vòng, 8 đội đầu tranh chức vô địch, 6 đội cuối tranh trụ hạng cũng vòng tròn một lượt để xác định thứ hạng, nhưng không chọn ra đội dự giải châu lục; Indonesia, Singapore, Philippines tổ chức cúp nửa đầu năm rồi mới bắt đầu mùa giải qua năm; Thái Lan do dịch bệnh buộc phải hoãn giải đến tháng 9 mới bắt đầu mùa giải qua năm; Malaysia hoãn đến tháng 5 mới khai mạc mùa giải qua năm.

Giải J1 “Ý tưởng Trăm Năm” là giải đấu được chú ý nhất trong những năm gần đây ở châu Á khi chuyển từ năm dương lịch sang mùa giải qua năm. Khác với các giải Đông Nam Á không chịu ảnh hưởng khí hậu, việc J1 chuyển sang mùa giải qua năm với phân khu, bỏ kết quả hòa và sắp xếp lịch thi đấu có thể là bài học tham khảo cho các quốc gia châu Á khác có điều kiện khí hậu Đông Á, Trung Á cũng có sự khác biệt.